Kasteelberg

van Baarsdorp

Kasteelberg Baarsdorp

De kasteelberg van Baarsdorp is een zichtbare herinnering in het landschap aan een lang vervlogen verleden. Ooit, zo'n 400 jaar geleden stond daar nog een kasteel. De overlevering is niet geheel duidelijk over wat er met het kasteel is gebeurd. Sommige geschiedschrijvers stellen dat het kasteel dusdanig vervallen was dat men in de eerste helft van de zeventiende eeuw het maar gesloopt heeft. Anderen schrijven dat het kasteel was verwoest door de Watergeuzen tijdens de Tachtigjarige oorlog in 1572, tijdens de belegering van Goes.

We zullen er vermoedelijk nooit achter komen hoe het kasteel aan zijn einde is gekomen, net zoals we ook niet weten hoe het er uit heeft gezien. Er bestaan wel oude tekeningen van het kasteel, maar deze tekeningen laten vrijwel allemaal een totaal ander kasteel zien en zijn ook nog eens meer dan een eeuw na de verwoesting of sloop gemaakt.

Eigenlijk weten we heel weinig van het voormalig kasteel van Baarsdorp en is het kasteelterrein in mysterie gehuld. De kasteelberg wordt omringd door de resten van een gracht. Vlak daarbij, op hetzelfde terrein ligt nog een heuvel. Het is volstrekt onduidelijk waarvoor die heuvel diende. Er zijn auteurs die menen dat op de heuvel een molen stond, maar dat is onlogisch omdat circa 400 meter oostelijk van het kasteelterrein, aan de huidige noordweg lange tijd de molen van Baarsdorp heeft gestaan.

Vliedberg Baarsdorp
De kasteelberg van Baarsdorp

Monument kasteelterrein Baarsdorp
Informatiebord nabij het kasteelterrein van Baarsdorp

Waarschijnlijk was de heuvel, voor het een kasteelberg was, een vliedberg. Dat is een door mensen aangelegde verhoging in het landschap om zo de bevolking tegen het zeewater te beschermen dat vermoedelijk regelmatig Baarsdorp overstroomde. Op de vliedbergen zullen dus houten huisjes hebben gestaan waar families woonden.

Met de aanleg van de Grotedijk was de tijd van de overstromingen voorbij en verloor de vliedberg haar betekenis. Veel vliedbergen zijn daarom afgegraven, die van Baarsdorp en die van Sinoutskerke gelukkig niet.

De vliedberg van Baarsdorp is opgehoogd zodat er een motte, dat is een houten kasteel, op kon worden gebouwd. Later is het mottekasteel vervangen door een stenen kasteel, wat uiteindelijk of verwoest of afgebroken is. In diverse online artikelen is te lezen dat het kasteel in de achttiende eeuw zou zijn afgebroken.

Mogelijk baseren de auteurs van die artikelen zich op dezelfde bron, die overigens niet juist is. Smallegange (1624 - 1710) schrijft immers in 1700 dat het kasteel ruim vóór zijn tijd is verdwenen, wat de sloop of afbraak dus aan het begin van de zeventiende eeuw plaatst. Wat de verwarring wellicht heeft veroorzaakt is dat in de achttiende en negentiende eeuw nog stenen van de kasteelberg zijn verwijderd om te worden gebruikt bij de bouw van huizen en andere gebouwen.

Toen de kasteelberg eenmaal ontdaan was van alle steenresten bleef alleen een groene heuvel over. Op een bepaald moment groeiden er zelfs bomen op en werden er schapen geweid. De plaats waar ooit het kasteel van Baarsdorp had gestaan was bijna terug gegeven aan de natuur. Tijdens de ruilverkaveling De Poel-Heinkenszand in de jaren '60 en '70 was het besluit genomen de A58 recht door het kasteelterrein te laten lopen. Dat was immers het meest logische, rechte traject. Omdat dit het einde zou betekenen van het archeologisch zeer waardevolle kasteelterrein, heeft provinciaal archeoloog ir. J.A. Trimpe Burger het met veel moeite voor elkaar gekregen dat de A58 met een bocht om het kasteelterrein is komen te liggen.

Dat de tijden veranderd zijn is wel duidelijk, want tegenwoordig is de kasteelberg en het terrein een rijksmonument en staan in het Monumentenregister ingeschreven onder nummer 45203. Het terrein is om die reden ook niet vrij toegankelijk, maar u kunt het wel van meerdere kanten bekijken. Aan de voorkant, bij het paadje dat ooit de Baarsdorpsezandweg was, staat een bord met uitleg. Daarop staat ook een achttiende eeuws afbeelding van een enorm kasteel dat het "Huys te Baarsdorp" moet voorstellen. Wie de tekening goed bekijkt, en daarna het heuveltje, komt onmiddellijk tot de slotsom dat de de tekenaar gretig gebruik heeft gemaakt van zijn artistieke vrijheid.


U doneert aan : Heerlijkheid Sinoutskerke en Baarsdorp

Hoe veel wilt u doneren?
€10 €20 €30
Wilt u vaste donateur worden? Ik wil doneren
Hoe vaak wilt u de donatie laten plaats vinden? (inclusief deze donatie) *
Naam *
Achternaam *
E-mail *
Telefoonnummer
Adres
Eventuele opmerkingen
paypalstripe
Laden...